Özel Dedektif Tutmadan Önce Bilinmesi Gerekenler: Ordu İçin Bir Kontrol Listesi
Son düzenleme:
Bir dedektifle çalışmaya başlamadan önce yapılan birkaç hazırlık, hem işin kaç güne yayılacağını hem de sonunda gelen raporun işinize yarayıp yaramayacağını belirler. Aşağıdaki liste, Ordu’da dedektif arayan biri için hazırlandı.
Özel dedektif nasıl tutulur?
Özel dedektif, konuyu ve yeri anlattığınız bir ilk temasla başlayan, kapsamı ve tutarı yazıya geçtikten sonra sahaya çıkan bir anlaşmayla tutulur; yazı gelmeden iş başlatılmamalıdır. İlk temas arama, WhatsApp ya da e-postayla kurulabilir. Meselenin bütün ayrıntısını o aşamada anlatmanız gerekmez; işin yapılıp yapılamayacağını görmek için konu ve yer çoğunlukla yeter.
Konuşmanın ardından size işin konusunu, bakılacak yerleri, öngörülen gün aralığını, raporun içeriğini ve tutarı gösteren bir yazı gelir. Kabul ederseniz çalışma başlar, bittiğinde rapor elinize geçer.
Bu konuşmanın ilk dakikalarını Ordu’da çoğu zaman ilçe alır, çünkü kıyıdaki bir ilçe ile içerideki bir ilçe arasında saha planı tamamen değişir.
Başlamadan önce kontrol listesi
- Asıl soruyu ayırın. Aklınızdaki konu birden fazla soruya dağılıyorsa en çok hangisinin cevabına ihtiyacınız olduğunu seçin. Eşinizle ilgili bir şüpheyle ortak bir mülkün durumu aynı iş değildir; ikisini birlikte istemek gün ve tutarı büyütür.
- Yeri ilçesiyle belirleyin. Ordu’da 67 mahalle adı birden çok ilçede geçer. 2013’ten önceki belgede “Merkez” yazan ilçe bugün Altınordu’dur. Elinizdeki adresin ilçesinden emin değilseniz bunu da yazın, eşlemeyi biz yaparız.
- Elinizdeki belgeleri toplayın. Adres arıyorsanız adresin geçtiği belge ve tarihi; bir arsa ya da ev bakıyorsanız ilan bağlantısı ve varsa tapu bilgisi; bir iş teklifini sınıyorsanız teklif yazısı ve kartvizit; bir kişiyle ilgiliyse tanınmasını sağlayacak bir fotoğraf ve bilinen iş yeri. Belgenin tamamının fotoğrafı, ondan yapılmış bir özetten daha işe yarar.
- Kapsamı yazılı isteyin. Sözlü verilen bir tutarla başlanmaz. Yazıda neyin bulunması gerektiği aşağıdaki tabloda.
- Raporun neye benzeyeceğini sorun. Gözlemin gün ve yer bilgisiyle yazılıp yazılmayacağını, fotoğraf eklenip eklenmeyeceğini ve hiçbir şey görülmezse raporun ne söyleyeceğini başta öğrenin.
- Size nasıl haber verileceğini konuşun. Çalışma sürerken ara bilgi verilip verilmeyeceğini, verilecekse hangi kanaldan ve kime verileceğini işe başlarken belirleyin. Telefonunuzu başkası kullanıyorsa ya da evde konuşmanız zorsa bunu söylemeniz yeterli.
- Gönderdiğiniz belgelerin akıbetini sorun. İş bittiğinde sizden alınan fotoğraf ve belgelerle ne yapılacağını konuşun.
Yazıda bulunması gereken satırlar
| Yazıdaki satır | Neden önemli |
|---|---|
| İşin konusu | Neyin cevabının arandığını sınırlar; çalışma bu sınırın dışına kendiliğinden taşmaz. |
| Bakılacak yerler | Ordu’da ilçe ve mahalle adı birlikte yazılır; yanlış ilçede gün harcanmaz. |
| Gün aralığı | Tutarın neye dayandığını gösterir; burada yazan kesin bir bitiş tarihi olmaz, öngörülen bir aralık olur. |
| Raporun içeriği | Teslim edilecek kaydın biçimi iş başlamadan bellidir. |
| Tutar ve ek gün | Yeni bir adres ya da ek gün gerekirse bunun da yazıyla geleceği belirtilir. |
| Yapılmayacaklar | Yöntem sınırları yazılıdır; sonradan “bunu da yaparız” denmez. |
Ücretin nasıl oluştuğunu ve bir teklifi okurken nelere bakılacağını ücret notu ayrıca anlatıyor.
Çalışma başlayana kadar kendinizin yapmaması gerekenler
Dedektif tutmaya karar veren kişi çoğu zaman bekleme süresinde işi kendisi çözmeye çalışır ve bu, sonradan yapılacak çalışmayı zorlaştırır:
- Şüphelendiğiniz kişiye soruyu doğrudan sormak ya da ona bir şey bildiğinizi hissettirmek, onun düzenini değiştirmesine yol açabilir.
- Kişinin peşine kendiniz düşmek sizi zor bir duruma sokar ve aranızdaki gerginliği büyütür; bakılacak yeri ve günü bize bırakmanız daha sağlıklıdır.
- Başkasının telefonuna, e-postasına ya da hesabına bakmak, ne bulursanız bulun, size hukuki bir sorun olarak geri dönebilir.
- Konuyu aile içinde ya da arkadaş çevresinde birden çok kişiyle konuşmak, bilginin istemediğiniz birine ulaşma olasılığını artırır.
Bu, beklerken hiçbir şey yapamayacağınız anlamına gelmez. Elinizdeki belgeleri, tarihleri ve gözlemlerinizi yazıya dökmek, başladığımızda en çok işe yarayan hazırlıktır.
Durmanız gereken teklifler
Bazı cümleler, karşınızdaki kişi ne kadar güven verici konuşursa konuşsun, durup düşünmenizi gerektirir:
- Sonucu önceden vaat eden. “Mutlaka buluruz”, “kanıtı kesin getiririz” gibi sözler sahada olacak şeyi önceden bilmeye dayanır. Gözlem bir şey gösterebilir de göstermeyebilir de; dürüst bir teklif bunu baştan söyler.
- Her yere aynı anda ulaştığını söyleyen. Ordu’da Perşembe ile Akkuş, Gülyalı ile Mesudiye aynı günün işi olmayabilir. Bütün ilçelere aynı gün ve aynı tutarla gidileceğini söyleyen bir teklif, ilin haritasını hesaba katmıyordur.
- Kestirme yolu kolaylık gibi sunan. Birinin telefonunu dinlemeyi, hesabına girmeyi ya da aracına cihaz takmayı teklif eden kişi size bir hizmet satmaz; sonunda tek başınıza açıklamak zorunda kalacağınız bir işin içine çeker.
- Yazı göndermeden başlamak isteyen. “Önce bir bakalım, sonra konuşuruz” diyerek kapsamı ve tutarı belirsiz bırakan teklif, işin sonunda tartışma doğurur.
- Doğrulanamayan iddialarla güven kurmaya çalışan. Her ilde ekip, sayısız çözülmüş dosya ya da yıllara dayanan bir geçmiş gibi sözler kontrol edilemez. Yıldızlı yorumlar da aynı ölçüde zayıf bir dayanaktır: Bir dedektifle çalışan kişi bunu çoğunlukla kimseye söylemek istemez, bu yüzden bir sayfadaki yorumun kimden geldiği ve hangi iş için yazıldığı anlaşılmaz. Sorularınıza verilen açık cevaplar, bu iddialardan daha çok şey anlatır.
- İşi dinlemeden rakam söyleyen. Konu, ilçe ve gün belli olmadan verilen bir fiyat ya sonradan büyür ya da kapsamı sessizce daraltır. En düşük rakamı seçmek, çoğu kez en az bakılan işi seçmek olur.
Bu listeyle karşılaştırdığınızda sizi rahatsız eden bir nokta kalırsa sormaktan çekinmeyin. Sorulara açık cevap vermek, işin bir parçasıdır.
Ne öğrenmek istediğinizi yazmanız yeterli
İlk mesaj için ad, adres ya da belge gerekmez. Konuyu birkaç cümleyle anlatın; yapılabilecek ve yapılamayacak kısmı açıkça yazalım.