Nikâhtan Önce Ordu'da Adayın İşi ve Memleketi İçin Araştırma

Evlilik öncesi inceleme, adayın kendisi ve ailesi hakkında paylaştığı somut bilgilerin sahada karşılığı olup olmadığını gösterir: Çalıştığı iş yeri orada ve açık mı, oturduğu mahalle hangi ilçede, memleketi olarak bilinen köy bugün hangi adla ve hangi ilçede duruyor. Sonuç, her beyanın yanına sahadaki durumun yazıldığı bir rapordur. Ordu Dedektif bu incelemeyi Ordu’nun bugünkü ilçe ve mahalle düzenine göre yürütür; adayla ilgili her somut beyan yerinde sınanır.

Beyandan sahaya

Adayın anlattıklarından sahada sınanabilenler dört başlıkta toplanır:

• Kendi işi olduğunu söylüyorsa: Söylenen dükkân ya da işletme o adreste mi, açık mı, çalışıyor mu? Farklı günlerdeki bakışlar ayrı satırlara yazılır.
• Bir firmada ya da kurumda çalıştığını söylüyorsa: Firmanın ya da kurumun gösterilen adreste bulunup bulunmadığı kontrol edilir. İçerideki görevi ve maaşı bu kontrolün konusu değildir.
• Belirli bir mahallede oturduğunu söylüyorsa: Mahallenin hangi ilçede olduğu ve adresin haritadaki yeri belirlenir.
• Memleketi olarak bir köy gösteriyorsa: Köyün bugünkü mahalle adı ve bağlı olduğu ilçe bulunur.

Daha önce evlenip evlenmediği, sabıkası ya da borcu gibi bilgiler resmî kayıtlardadır. Adli sicil kaydını da nüfus kayıt örneğini de kişi kendisi e-Devlet üzerinden alabilir; önceki evlilik bu ikinci belgede görünür. Bu belgelerin aileler arasında paylaşılıp paylaşılmayacağı ise sizin aranızdaki bir konuşmanın konusudur.

“Ordulu” bir adayın memleketi

“Ordulu” sözü bir yeri göstermeye yetmez. İl on dokuz ilçeden oluşur ve kıyıdaki Ünye ile içerideki Mesudiye arasında hem yol hem yaşam düzeni farklıdır. İncelemenin ilk işi, memleket olarak gösterilen yerin ilçesini ve bugünkü mahalle adını bulmaktır. Bunu iki ayrıntı zorlaştırır:

• Ordu 2013’te büyükşehir olunca ilçelerdeki bütün köyler mahalleye dönüştü, küçük beldeler de birer mahalle oldu. Ailenin köy olarak bildiği yer bugünkü listede mahalle diye geçer; Gölköy’deki Düzyayla ya da Mesudiye’deki Topçam gibi eski beldeler de öyle.
• Eski belgelerde ve aile anlatımlarında geçen “Ordu Merkez” bugün Altınordu’dur.

Aile tanışmasında memleket konuşulurken ilçe adını da öğrenmek, sonraki her adımı kolaylaştırır. Ana sayfadaki kutu, yazdığınız mahalle adının hangi ilçelere düştüğünü gösterir.

Raporun düzeni

Rapor her beyanı ayrı bir satıra koyar: beyanın kendisi, kimden duyulduğu, sahadaki karşılığı ve bakıldığı gün. Bir bilginin adayın kendisinden mi, aracı olan bir tanıdıktan mı geldiği önemlidir; aynı söz iki farklı kaynaktan geldiğinde ağırlığı da farklıdır. Bu ayrım raporda açıkça görünür.

Adayın karakteri ya da geçmişi hakkında aileler arasında dolaşan söylentiler rapora ancak sizin aktardığınız bilgi olarak, kaynağıyla birlikte girer; bir söylentinin doğruluğu bir sokağa bakarak anlaşılmaz.

Söz, nişan ve sonrası

İncelemenin değeri karara yakınlığıyla ilgilidir. Söz ya da nişan konuşulmaya başladığında beyanlar da somutlaşmış olur: hangi iş yeri, hangi mahalle, hangi köy. Nikâh kıyıldıktan sonra da iş verilebilir; yalnız rapor alınmış bir kararı değiştirmez.

Başvuruyu evlenecek kişi de anne babası da yapabilir; rapor onu isteyen kişiye verilir. Rapor, ailelerin oturup konuşacağı masaya somut bilgi getirir.

Karşı taraf ve süre

Çalışma süresince adayla, ailesiyle ya da yakın çevresiyle konuşulmaz, evi gözlenmez; sahada iş yeri ve mahalle gibi açık alanlarda çalışılır. Kimseyle konuşulmadığı için inceleme bizim üzerimizden kimseye duyulmaz. Süre, kaç beyanın sınanacağına ve yerlerin hangi ilçede olduğuna bağlıdır. Memleket iç ilçelerden birinde eski bir köyse o yer ayrı bir saha günü isteyebilir; kaç güne yayılacağı başvuru aşamasında size yazılı olarak bildirilir.

Bir beyanla sahadaki durum uyuşmazsa rapor bunu yorumsuz yazar. Dükkânın başka bir yere taşınmış olması da beyanın doğru olmaması da raporda aynı satır olarak görünebilir: o adreste işletme yok. Aradaki farkı adaya sormak sizin elinizdedir.

İncelemeye nereden başlanır

Beyanların hepsini sınamak gerekmez. Kararınızı en çok etkileyen bir ya da iki beyanla başlamak işi hem kısaltır hem odaklar. Aday Ordu dışında yaşıyor ya da çalışıyorsa, Ordu’daki iş yeri ve memleket bilgisi yine sınanabilir.

Adayın nasıl bir eş olacağı, sizinle uyumu gibi sorular bir yere bakılarak cevaplanmaz; onları siz tanışarak öğrenirsiniz. Raporun katkısı, o tanışmayı yer ve iş hakkındaki belirsizlikten kurtarmaktır. Başvururken adayın anlattıklarını, bunları kimden duyduğunuzu ve memleket olarak söylenen yeri yazmanız yeterlidir.